"Conditioning Young Athletes" T. Bompa, M.Carrera



Branża trenerów przygotowania motorycznego dzieci i młodzieży w Polsce niestety nie ma sporego wsparcia w literaturze specjalistycznej. Szkoda, bo widząc choćby po organizowanych przez Polskie Stowaryzszenie Treningu Motorycznego tegorocznych warsztatach dotyczących treningu młodych sportowców, potrzeba wiedzy jest ogromna. Zatem idąc dalszym tropem dzieł ojca zachodniego treningu motorycznego, T. Bompy,  sięgnąłem po "Conditioning Youn Athletes" współnapisane z M. Carrerą. 


Recenzowana książka jest właściwie uaktualnieniem i ulepszeniem wydanej 20 lat temu osobiście przez T. Bompę "Total Training for Young Champions". Wydanie amerykańskie poczynione przez Human Kinetics ujrzało światło dzienne w 2015 r. i zapewne dłuższą chwilę później mogło znaleźć się w Europie. Osobiście zakup planowałem już od 1,5 roku, kiedy to pierwszy raz zobaczyłem pozycję w proponowanych podczas pierwszej wizyty w ksiegarni online. W końcu po głebszym teoretycznym poznaniu i zrozumieniu podstaw dorosłego treningu motorycznego mogłem sięgnąć po ten mniej znany dziecięcy i młodzieżowy. Po Bompie i Carrerze oczekiwałem wtajemniczenia w konkretniejsze idee podejścia do treningu młodego mistrza, wskazania większych błędów i obalenia mitów.

Obaj współautorzy znali się z lat akademickich, gdzie  to właśnie profesor rumuńskiego pochodzenia wprowadzał młodszego adpeta w arkana treningu motorycznego by później mianować go zarządzającym certyfikacją programu szkoleniowego Tudor Bompa Training System. Obaj panowie zapewne wypracowali także wspólny system redagowania podczas wcześniejszej pracy nad drugim wydaniem "Periodization. Training for Sports" (2005, recenzja nowszego trzeciego wydania tutaj). O ile T. Bompy ponownie przedstawiać nie będę (proszę spojrzeć choćby w poprzedni link) to do portfolio Michaela Carrery dodać można wykształcenie fizjologa wysiłku i trenera personalnego współpracującego w licznych północnoamerykańskich programach wellness i fitness, publikującego w wielu popularnych i naukowych gazetach oraz kreującego i administującego trening zawodników elity hokeja na lodzie, lacrosse, jazdy figurowej na lodzie czy piłkarzy nożnych. A skoro zaufał mu znany na świecie nie tylko teoretyk, ale też i praktyk treningu motorycznego, chyba nie ma wątpliwości co do kompetencji.

W przedmowie wymienionym kluczowym powodem powstania "Conditioning Young..." było zbudowanie mostu między badaniami a aplikacją odpowiedniej długofalowej metodyki treningu dzieci i młodzieży bez "chybił trafił". W związku z mała dostępnością pozycji o treningu młodego sportowca będącego w najbardziej rozwojowym czasie całego życia a nachalnością marketingowego świata "bycia mistrzem", wczesnej specjalizacji i efektu wypalenia autorzy poczuwali się tym obszernym dziełem zaprezentować kompletne podejście do zagadnienia. Co ważne książka ta nie miała pomagać tworzyć najlepszego sportowca, a raczej zoptymalizować programowanie treningu, w którym młodociany sportowiec będzie mógł rosnąć, rozwijać się i osiągać najlepsze wyniki w każdym aspekscie sportu, rywalizacji i zdrowia (kolejność za oryginalną przedmową!).

Dwanaście rozdziałów zawierających się w 296 stronach (plus piśmiennictwo, indeks i o autorach) skategoryzowanych zostało tematycznie. Pierwsze dwa zawierają podstawowe informacje o długofalowym programowaniu treningu, indywidualnych różnicach wieku biologicznego i anatomicznego oraz podziale na cztery główne kategorie wiekowe i wynikającą z nich kilkuletnią periodyzację treningu. Trzeci rozdział to już ocena młodego sportowca za pomocą kwestionariuszy i baterii testów z modyfikacjami na każdą z tych kategorii. W kolejnych czterech rozdziałach o gibkości (za dawną terminologią, choć sam wolałbym użyć terminu - elastyczność), szybkości, zwinności i zręczności, sile i mocy oraz wytrzymałości autorzy prezentują podejście do zgodnego z rozwojem fizycznym treningu wraz z przykładowymi ćwiczeniami. W rozdziale dziewiątym prowadzona jest dyskusja na temat efektu wczesnej specjalizacji, efektu wypalenia i odchodzenia od sportu za sprawą szybko i intensywnie wkładanej rywalizacji, jak i wielu kontuzji pojawiających się po drodze. Rozdział dziesiąty w fajnej formie poradnikowej tłumaczy sens zdrowego żywienia i metody poradzenia sobie z podstawowymi problemami tej materii wśród dzieci. Rozdział jedenasty to już kilkanaście tabelek sprytnie zbierających w całość przebieg całożyciowego treningu jedenastu dyscyplin sportowych w perspektywie włączania poszczególnych cech motorycznych, umiejętności czy poziomu rywalizacji. Kończący rozdział dwunasty obala wiele mitów treningowych i sprzętowych, niekoniecznie dotyczących tylko treningu dzieci i młodzieży, analizując i omawiając bardzo dokładnie każdy z osobna.

W całości książki właściwie przez każdy rozdział, w tle lub jednoznacznie w tekście, autorzy przypominają o unikaniu błędów wczesnej specjalizacji, wielopłaszczyznowym rozwoju oraz potrzebie radości i przyjemności w dziecięcym/młodzieżowym treningu. Szczególnie robi wrażenie dyskusja (patrz rozdz. 9) na temat wypalających i odrzucających od sportu błędów trenerów/rodziców z konkretnymi statystykami i badaniami. Oczywiście w rozdziale dotyczącym każdej z cech oczekiwane wskazanie konkretnych faz treningu wraz z metodyką i przykładowymi środkami treningowymi było szczegółowe i bardzo wartościowe. Co fajne u Bomby, nie narzucano tylko i wyłącznie jedynego "prawdziwego" podejścia, ale wskazywano kierunek poparty piśmiennictwem i doświadczeniem.

Osobiście przyznaję, że jako nie pracujący aktualnie z dziećmi a traktujący lekturę jako uzupełnienie, nie przebrnąłem przez nią jak burza i wiele motywów wydawało mi się monotonnie powtarzanych. Zapewne będąc praktycznie w toku szkolenia dzieci i młodzieży spojrzałbym na nie inaczej, więc nie mogę tym samym obiektywnie i głęboko ocenić merytorycznie książki. Z pewnością jednak "Conditioning Young..." uznałbym jako mocne poszerzenie wiedzy i wskazanie solidnego drogowskazu, jak możnaby praktycznie taki trening zaprogramować od początku do końca. Plus ta zaskakująca (w sensie znalezienia się w książce o takiej tematyce i dogłębnej analizy) perełka - dodatek od Bompy w postaci ostatniego rozdziału dotyczącego obalania mitów. Palce lizać.



Łukasz Murawski

Biegający już od ponad dekady, triatlonujący dopiero od blisko połowy tego czasu, trener przygotowania motorycznego/masażysta, ciągle szukający odpowiedzi na nowe pytania odnośnie funkcjonowania ciała człowieka.

Brak komentarzy:

Publikowanie komentarza